Twitter Bird Gadget

Thursday, March 18, 2021

Military coup

More than 130 people have been killed and over 2,000 arrested since the 1 February coup

Populations in Myanmar are facing crimes against humanity perpetrated by the military following the 1 February coup.

BACKGROUND:
On 1 February Myanmar’s military, headed by Commander-in-Chief Min Aung Hlaing, overthrew the civilian-led government and declared a state of emergency. The coup was launched in response to the decisive victory of the National League for Democracy (NLD) in the November 2020 elections, where military-backed candidates were comprehensively defeated. The situation in the country remains extremely volatile, with troops deployed in all major cities and daily large-scale protests across the country.

The security forces have recklessly used tear gas, water cannon, rubber bullets, stun grenades and live ammunition against protesters, killing over 130 people since the military takeover. Overnight raids on the homes of activists, as well as beatings and arrests, have been widespread. At least three political detainees have already died in custody. On 11 March the UN Special Rapporteur on the situation of human rights in Myanmar, Tom Andrews, said that abuses committed by the military since the coup may amount to crimes against humanity.

According to the Assistance Association of Political Prisoners, more than 2,000 people have been arrested, charged or sentenced since 1 February. On 14 February the military-installed State Administrative Council amended Myanmar’s laws to guarantee impunity for military leaders and increase prison sentences for inciting hatred of the military.

Myanmar’s armed forces – also known as the Tatmadaw – previously ruled the country from 1962-2011, overseeing the violent repression of the democracy movement and waging war against several ethnic armed groups. Despite the beginning of a transition to civilian rule in 2011, the military retained control of significant ministries, maintained 25 percent of seats in parliament, and controlled large sections of the economy. Although the NLD won the 2015 elections, enabling Aung San Suu Kyi to become de facto head of the government, the Tatmadaw continued to commit atrocities.

In 2018 the UN Human Rights Council (HRC)-mandated Fact-Finding Mission (FFM) on Myanmar concluded that senior members of the military, including General Min Aung Hlaing, should be prosecuted for genocide against the Rohingya as well as for crimes against humanity and war crimes in Kachin, Rakhine and Shan states. The FFM also asserted in 2019 that Myanmar breached its obligations under the Genocide Convention and “continues to harbor genocidal intent” toward the Rohingya.

The majority of Myanmar’s Rohingya population were forced to flee the country after the military launched “clearance operations” in Rakhine State on 25 August 2017, bringing the total number of Rohingya refugees in Bangladesh to over 900,000 people. The estimated 600,000 Rohingya who remain in Rakhine State are still subject to severe restrictions on their freedom of movement and other basic rights. Myanmar’s 1982 Citizenship Law rendered most of the Rohingya population stateless.

Between November 2018 to November 2020 the military engaged in an armed conflict with the Arakan Army, an armed group seeking self-determination for the ethnic Rakhine population. A temporary ceasefire is currently in place. During the two-year conflict, Myanmar’s security forces shelled villages, blocked food supplies and arbitrarily detained civilians. The UN High Commissioner for Human Rights, Michelle Bachelet, has said that attacks on civilians in Rakhine and Chin states may amount to war crimes and crimes against humanity.

ANALYSIS:
Impunity for atrocities has previously enabled the security forces to commit widespread and systematic human rights violations and abuses against civilians, particularly those from ethnic minority populations. Anti-coup protests are unlikely to subside and the risk of further violence by the security forces remains extremely high. The widespread and systematic use of deadly force against unarmed protesters may constitute crimes against humanity under international law.

The coup also complicates the prospects for a safe, dignified and voluntary repatriation of Rohingya refugees from Bangladesh. Given its past history and public declarations, the military regime is unlikely to address the denial of citizenship for the Rohingya and accountability for past atrocities.

Myanmar’s military has manifestly failed to uphold its responsibility to protect and bears responsibility for the commission of war crimes, crimes against humanity and genocide.

INTERNATIONAL RESPONSE:
The only formal response by the UN Security Council (UNSC) to the genocide against the Rohingya was the adoption of a Presidential Statement on 6 November 2017 that stressed the “primary responsibility of the Myanmar government to protect its population.” On 4 February 2021 the UNSC issued a Press Statement in response to the coup. On 10 March the UNSC adopted a Presidential Statement that “stresses the need to uphold democratic institutions and processes, refrain from violence, fully respect human rights and fundamental freedoms.”

During September 2018 the HRC created an Independent Investigative Mechanism for Myanmar to “collect, consolidate, preserve and analyze evidence of the most serious international crimes and violations of international law” committed in Myanmar.

During November 2019 Pre-Trial Chamber III of the International Criminal Court authorized the Chief Prosecutor to proceed with an investigation into crimes against humanity that may have been committed against the Rohingya, resulting in their forced deportation across the Myanmar-Bangladesh border.

On 11 November 2019 The Gambia filed a lawsuit at the International Court of Justice (ICJ), accusing Myanmar of violating its obligations under the Genocide Convention. On 23 January 2020 the ICJ ordered Myanmar to comply with four provisional measures – to prevent genocidal acts, ensure military and police forces do not commit genocidal acts, preserve all evidence of genocidal acts, and report on compliance with these measures.

Since the 1 February coup, Canada, the United Kingdom (UK) and United States (US) have imposed targeted sanctions on some senior military officials. The UK has also launched an enhanced due diligence process to “mitigate the risk of military businesses operating in the UK” and suspended all trade promotion with Myanmar. The US has also implemented restrictions on any exports that could be put to military use. On 4 March the European Union suspended all development aid to Myanmar to avoid providing financial assistance to the military. On 12 March the Republic of Korea restricted military exports and suspended bilateral defense exchanges with Myanmar.

On 12 February the HRC held a Special Session on the Myanmar crisis and adopted a resolution calling for “the immediate and unconditional release of all persons arbitrarily detained.”

On 25 February the World Bank halted all withdrawal requests by Myanmar.

NECESSARY ACTION:
The UNSC should immediately impose a comprehensive arms embargo on Myanmar and sanction senior military officials, including General Min Aung Hlaing. All UN member states and regional organizations should take urgent measures in response to the reimposition of military rule. The military regime should not be diplomatically recognized as the legitimate representatives of Myanmar.

Foreign companies should immediately divest and sever ties with businesses linked to Myanmar’s military rulers, including the military-controlled conglomerates Myanmar Economic Holdings and Myanmar Economic Corporation.

General Min Aung Hlaing and other senior coup leaders who bear responsibility for crimes against humanity, war crimes and genocide should face international justice.

ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်အာဏာသိမ်းချိန် မှစ၍ လူ ၁၃၀ ကျော်သေဆုံးခဲ့ပြီး ၂၀၀၀ ကျော်အဖမ်းခံခဲ့ရသည်

ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင်မြန်မာနိုင်ငံရှိလူ ဦး ရေသည်စစ်တပ်မှလူသားမျိုးနွယ်အပေါ်ကျူးလွန်သည့်ရာဇ ၀ တ်မှုများနှင့်ရင်ဆိုင်နေရသည်။

နောက်ခံအကြောင်းအရာ:
ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်တွင်ကာကွယ်ရေး ဦး စီးချုပ်မင်းအောင်လှိုင် ဦး ဆောင်သောမြန်မာစစ်တပ်သည်အရပ်သား ဦး ဆောင်သောအစိုးရကိုဖြုတ်ချပြီးအရေးပေါ်အခြေအနေကြေငြာခဲ့သည်။ စစ်တပ်မှကျောထောက်နောက်ခံပေးထားသောကိုယ်စားလှယ်လောင်းများကိုအပြည့်အဝရှုံးနိမ့်ခဲ့သောနိုဝင်ဘာ ၂၀၀၀ ရွေးကောက်ပွဲတွင်အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ၏အဆုံးအဖြတ်ပေးမှုကိုတုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့်အာဏာသိမ်းမှုစတင်ခဲ့သည်။ တိုင်းပြည်အတွင်းရှိအခြေအနေသည်အလွန်အမင်းမတည်မငြိမ်ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။ အဓိကမြို့ကြီးများတွင်တပ်များတပ်ဖြန့်ချထားပြီးနေ့စဉ်အနှံ့ဆန္ဒပြမှုများအကြီးအကျယ်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်အာဏာသိမ်းမှုအပြီးတွင်မြန်မာနိုင်ငံရှိလူ ဦး ရေသည်စစ်တပ်မှလူသားမျိုးနွယ်အပေါ်ကျူးလွန်သည့်ရာဇ ၀ တ်မှုများနှင့်ရင်ဆိုင်နေရသည်။

နောက်ခံအကြောင်းအရာ:
လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များသည်မျက်ရည်ယိုဗုံး၊ ရေသေနတ်၊ ရာဘာကျည်ဆန်များ၊ ရင်သပ်ရှုမောဖွယ်ကောင်းသောလက်ပစ်ဗုံးများနှင့်ဆန္ဒပြသူများကိုလက်နက်ခဲယမ်းများဖြင့်မဆင်မခြင်အသုံးပြုခဲ့ကြပြီးစစ်တပ်ကအာဏာသိမ်းချိန် မှစ၍ လူပေါင်း ၁၃၀ ကျော်သေဆုံးခဲ့သည်။ တက်ကြွလှုပ်ရှားသူများ၏အိမ်များကိုညတွင်းချင်း ၀ င်ရောက်စီးနင်းခြင်းများအပြင်ရိုက်နှက်ခြင်းနှင့်ဖမ်းဆီးခြင်းများကိုကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အနည်းဆုံးနိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားသုံး ဦး ကိုထိန်းသိမ်းထားပြီးသေဆုံးခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင်ကုလသမဂ္ဂမြန်မာနိုင်ငံ၏လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေအထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအရာရှိ Tom Andrews ကစစ်တပ်မှအာဏာသိမ်းမှုကြောင့်ကျူးလွန်ခဲ့သောလူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများသည်လူသားမျိုးနွယ်အပေါ်ကျူးလွန်သည့်ရာဇ ၀ တ်မှုများဖြစ်နိုင်သည်ဟုပြောကြားခဲ့သည်။

နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများကူညီစောင့်ရှောက်ရေးအသင်း၏ထုတ်ပြန်ချက်အရဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှစ၍ လူပေါင်း ၂၀၀၀ ကျော်အဖမ်းခံခဲ့ရကြောင်း၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့တွင်တပ်မတော်မှတပ်ဆင်ထားသည့်ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီသည်စစ်ခေါင်းဆောင်များအပေါ်အပြစ်ပေးအရေးယူခြင်းမှကင်းလွတ်ခွင့်နှင့်စစ်တပ်၏မုန်းတီးမှုကိုလှုံ့ဆော်သည့်အတွက်ထောင်ဒဏ်များတိုးမြှင့်ပေးရန်မြန်မာဥပဒေများကိုပြင်ဆင်ခဲ့သည်။

တပ်မတော်ဟုလည်းလူသိများသောမြန်မာ့တပ်မတော်သည်ယခင်က ၁၉၆၂-၂၀၁၁ မှ စတင်၍ တိုင်းပြည်ကိုအုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး၊ ဒီမိုကရေစီလှုပ်ရှားမှု၏အကြမ်းဖက်ဖိနှိပ်မှုများနှင့်တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အုပ်စုများအပေါ်စစ်ပွဲများဆင်နွှဲခဲ့သည်။ ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင်အရပ်သားအုပ်ချုပ်ရေးသို့အသွင်ကူးပြောင်းမှုစတင်ခဲ့သော်လည်းစစ်တပ်သည်သိသာထင်ရှားသော ၀ န်ကြီးဌာနများကိုထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့ပြီးပါလီမန်တွင် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းနေရာယူထားပြီးစီးပွားရေး၏ကြီးမားသောအပိုင်းများကိုလည်းထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ NLD အနေဖြင့် ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတွင်အနိုင်ရခဲ့သော်လည်းဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အားအစိုးရ၏အမှန်တကယ်ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာစေခဲ့သည်။ တပ်မတော်သည်ရက်စက်ယုတ်မာမှုများဆက်လက်ကျူးလွန်ခဲ့သည်။

၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင်မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ (HRC) ၏အချက်အလက်ရှာဖွေရေးမစ်ရှင် (FFM) မှဗိုလ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင်အပါအ ၀ င်စစ်တပ်မှအကြီးတန်းအရာရှိများအားရိုဟင်ဂျာများအားလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုနှင့်လူသားမျိုးနွယ်အပေါ်ကျူးလွန်သည့်ရာဇ ၀ တ်မှုများအတွက်အရေးယူသင့်ကြောင်းကောက်ချက်ချခဲ့သည် ကချင်၊ ရခိုင်နှင့်ရှမ်းပြည်နယ်များရှိစစ်ရာဇဝတ်မှုများဖြစ်သည်။ FFM က ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင်လည်းမျိုးဖြုတ်သုတ်သင်မှုကွန်ဗင်းရှင်းအရမြန်မာနိုင်ငံ၏တာဝန်ဝတ္တရားများကိုချိုးဖောက်ပြီးရိုဟင်ဂျာများအပေါ်လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာရည်ရွယ်ချက်ကိုဆက်လက်ကျူးလွန်သည်ဟုပြောကြားခဲ့သည်။
၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၂၅ ရက်တွင်ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်စစ်တပ်က“ ရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းများ” စတင်ပြီးနောက်မြန်မာရိုဟင်ဂျာလူ ဦး ရေအများစုသည်တိုင်းပြည်မှထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ပြီးဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှရှိရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စုစုပေါင်းကိုလူ ၉၀၀၀၀၀ ကျော်သို့ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့်ရိုဟင်ဂျာ ၆၀၀၀၀၀ ခန့်သည်ရခိုင်ပြည်နယ်တွင်ဆက်လက်ရှိနေပြီးသူတို့၏လွတ်လပ်စွာသွားလာခွင့်နှင့်အခြားအခြေခံအခွင့်အရေးများအပေါ်ပြင်းထန်စွာကန့်သတ်ချက်များရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ၁၉၈၂ ခုနှစ်နိုင်ငံသားဥပဒေကရိုဟင်ဂျာအများစုကိုနိုင်ငံမဲ့အဖြစ်သတ်မှတ်သည်။

၂၀၁၈ ခုနှစ်နို ၀ င်ဘာလမှ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်နိုဝင်ဘာလများအတွင်းစစ်တပ်သည်ရခိုင်လူမျိုးများအနေဖြင့်ကိုယ်ပိုင်ပြseeking္ဌာန်းခွင့်ရရန်ကြိုးပမ်းနေသောရခိုင်စစ်တပ်နှင့်လက်နက်ကိုင်ပconflictိပက္ခများဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ယာယီအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကိုလက်ရှိလုပ်ဆောင်နေသည်။ ၂ နှစ်တာပconflictိပက္ခအတွင်းမြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များသည်ကျေးရွာများကိုလက်နက်ကြီးများဖြင့်ပစ်ခတ်ခြင်း၊ စားနပ်ရိက္ခာထောက်ပံ့မှုများကိုပိတ်ဆို့ခြင်းနှင့်အရပ်သားများကိုမတရားဖမ်းဆီးခြင်းများပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကုလသမဂ္ဂလူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာမဟာမင်းကြီး Michelle Bachelet ကရခိုင်နှင့်ချင်းပြည်နယ်များရှိအရပ်သားများအပေါ်တိုက်ခိုက်မှုများသည်စစ်ရာဇဝတ်မှုများနှင့်လူသားမျိုးနွယ်အပေါ်ကျူးလွန်သည့်ရာဇ ၀ တ်မှုများဖြစ်နိုင်သည်ဟုပြောကြားခဲ့သည်

ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း:
ရက်စက်ယုတ်မာမှုများအတွက်အရေးယူမှုမရှိခြင်းသည်လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များအားအရပ်သားများအပေါ်အထူးသဖြင့်တိုင်းရင်းသားလူနည်းစုများမှလူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများနှင့်စနစ်တကျကျူးလွန်မှုများကိုကျူးလွန်စေခဲ့သည်။ အာဏာသိမ်းမှုဆန့်ကျင်ရေးဆန္ဒပြမှုများသည်မကျေမနပ်ဖြစ်ပြီးလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များကနောက်ထပ်အကြမ်းဖက်မှုများဖြစ်နိုင်ခြေမှာအလွန်မြင့်မားနေဆဲဖြစ်သည်။ လက်နက်မဲ့ဆန္ဒပြသူများကိုသေစေနိုင်သောအင်အားကိုကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်နှင့်စနစ်တကျအသုံးပြုခြင်းသည်နိုင်ငံတကာဥပဒေအောက်တွင်လူသားမျိုးနွယ်အပေါ်ကျူးလွန်သည့်ရာဇ ၀ တ်မှုများဖြစ်နိုင်သည်။

အာဏာသိမ်းမှုသည်ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှမှရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များအားလုံခြုံစွာ၊ ဂုဏ်သိက္ခာရှိရှိနှင့်ဆန္ဒအလျောက်နေရပ်သို့ပြန်ပို့ခြင်းအလားအလာကိုလည်းရှုပ်ထွေးစေသည်။ အတိတ်သမိုင်းကြောင်းနှင့်လူထုကြေငြာချက်များအရစစ်အစိုးရသည်ရိုဟင်ဂျာများ၏နိုင်ငံသားဖြစ်မှုကိုငြင်းပယ်ခြင်းနှင့်အတိတ်ကရက်စက်ယုတ်မာမှုများအတွက်တာ ၀ န်ခံမှုကိုဖြေရှင်းရန်မဖြစ်နိုင်ပါ။

မြန်မာစစ်တပ်သည်စစ်ရာဇဝတ်မှုများ၊ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ်ဆန့်ကျင်သောရာဇ ၀ တ်မှုများနှင့်လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုအတွက်တာဝန်ယူမှုကိုကာကွယ်ရန်နှင့်တာ ၀ န်ယူရန်အတွက်၎င်း၏တာ ၀ န်များကိုထိန်းသိမ်းရန်ပျက်ကွက်ခဲ့သည်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတုံ့ပြန်မှု
ရိုဟင်ဂျာဆန့်ကျင်ရေးလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုအပေါ်ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီ (UNSC) ၏တရားဝင်တုံ့ပြန်မှုမှာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်နိုဝင်ဘာ ၆ ရက်တွင်သမ္မတ၏ထုတ်ပြန်ချက်အား“ လူ ဦး ရေကိုအကာအကွယ်ပေးရန်မြန်မာအစိုးရ၏အဓိကတာ ၀ န်” ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်တွင်အာဏာသိမ်းမှုကိုတုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် UNSC သည်သတင်းထုတ်ပြန်ချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် UNSC သည်သမ္မတ၏ထုတ်ပြန်ကြေငြာချက်ကိုအတည်ပြုခဲ့သည်။ “ ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့အစည်းများနှင့်လုပ်ငန်းစဉ်များကိုထိန်းသိမ်းရန်၊ အကြမ်းဖက်မှုမှရှောင်ရှားရန်၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့်အခြေခံလွတ်လပ်ခွင့်များကိုအပြည့်အဝလေးစားရန်လိုအပ်သည်။ ”

၂၀၁၈ ခုနှစ်စက်တင်ဘာလတွင်မြန်မာနိုင်ငံတွင်ကျူးလွန်ခဲ့သောအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာရာဇ ၀ တ်မှုနှင့်နိုင်ငံတကာဥပဒေချိုးဖောက်မှုများ၏သက်သေအထောက်အထားများစုဆောင်းခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့်ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းအတွက်လွတ်လပ်သောစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးယန္တရားတစ်ခုကို HRC ကဖန်တီးခဲ့သည်။

၂၀၁၁ ခုနှစ်၊ နို ၀ င်ဘာလအတွင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာရာဇ ၀ တ်မှုတရားရုံး၏စစ်ဆေးမှုမတိုင်မီ ၃ သည်ရိုဟင်ဂျာများအပေါ်ကျူးလွန်ခဲ့သောလူသားမျိုးနွယ်အပေါ်ကျူးလွန်သောရာဇ ၀ တ်မှုများအားစုံစမ်းစစ်ဆေးရန်အစိုးရရှေ့နေကိုအမိန့်ပေးခဲ့သည်။

၂၀၁၁ နို ၀ င်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင်ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံသည်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး (ICJ) တွင်မြန်မာနိုင်ငံအားလူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုသဘောတူစာချုပ်အရ၎င်း၏တာဝန်ဝတ္တရားများကိုချိုးဖောက်သည်ဟုစွပ်စွဲခဲ့သည်။ ၂၀၂၀၊ ဇန်နဝါရီ ၂၃ တွင် ICJ ကမြန်မာနိုင်ငံအားယာယီအစီအမံ (၄) ခုအားလိုက်နာရန်အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ - လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကိုတားဆီးရန်၊ စစ်တပ်နှင့်ရဲတပ်ဖွဲ့များသည်လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုကိုမကျူးလွန်စေရန်၊

ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်အာဏာသိမ်းချိန် မှစ၍ ကနေဒါ၊ ယူကေနှင့်ယူနိုက်တက်စတိတ် (ယူအက်စ်) တို့သည်ထိပ်တန်းစစ်အရာရှိအချို့အပေါ်ပစ်မှတ်ထားပိတ်ဆို့မှုများချမှတ်ခဲ့သည်။ ယူကေတွင်စစ်တပ်မှစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ခြင်း၏အန္တရာယ်ကိုလျှော့ချရန်နှင့်မြန်မာနိုင်ငံနှင့်ကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေးအားလုံးကိုဆိုင်းငံ့ထားရန်အတွက်လုံ့လဝီရိယရှိသောလုပ်ငန်းစဉ်ကိုစတင်ခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည်စစ်တပ်အတွက်အသုံးချနိုင်သောမည်သည့်ပို့ကုန်ကိုမဆိုတားမြစ်ထားသည်။ မတ်လ ၄ ရက်နေ့တွင်ဥရောပသမဂ္ဂသည်စစ်တပ်အားငွေကြေးအထောက်အပံ့များပေးအပ်ခြင်းမှရှောင်ရှားရန်အတွက်ဖွံ့ဖြိုးရေးအကူအညီများအားလုံးကိုဆိုင်းငံ့ခဲ့သည်။ မတ်လ ၁၂ ရက်တွင်ကိုရီးယားသမ္မတနိုင်ငံသည်စစ်ရေးတင်ပို့မှုကိုကန့်သတ်ခဲ့ပြီးနှစ်နိုင်ငံကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာအပြန်အလှန်လဲလှယ်မှုများကိုဆိုင်းငံ့ခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်တွင် HRC သည်မြန်မာနိုင်ငံ၏အကျပ်အတည်းနှင့် ပတ်သက်၍ အထူးအစည်းအဝေးတစ်ခုပြုလုပ်ခဲ့ပြီး“ မတရားဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံထားရသူများအားချက်ချင်းခြွင်းချက်မရှိလွှတ်ပေးရန်” တောင်းဆိုသည့်ဆုံးဖြတ်ချက်ကိုချမှတ်ခဲ့သည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ ရက်တွင်ကမ္ဘာ့ဘဏ်မှမြန်မာနိုင်ငံမှငွေထုတ်ယူမှုအားလုံးကိုရပ်ဆိုင်းခဲ့သည်

လိုအပ်လှုပ်ရှားမှု:
UNSC အနေဖြင့်မြန်မာနိုင်ငံအပေါ်အလုံးစုံလက်နက်ရောင်းချမှုပိတ်ပင်ထားမှုကိုချက်ချင်းချမှတ်သင့်ပြီးဗိုလ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင်အပါအဝင်အကြီးတန်းစစ်အရာရှိများအားအရေးယူသင့်သည်။ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများနှင့်ဒေသဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများသည်စစ်အုပ်ချုပ်ရေးပြန်လည်နေရာချထားရေးကိုအရေးတကြီးဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်သည်။ စစ်အစိုးရသည်မြန်မာနိုင်ငံ၏တရားဝင်ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ်သံတမန်ရေးအရအသိအမှတ်မပြုသင့်ပါ။

နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီများသည်မြန်မာစစ်တပ်အုပ်ချုပ်မှုနှင့်ဆက်စပ်နေသည့်စီးပွားရေးစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့်စစ်တပ်ထိန်းချုပ်ထားသောလုပ်ငန်းစုများဖြစ်သောမြန်မာ့စီးပွားရေး ဦး ပိုင်လီမိတက်နှင့်မြန်မာ့စီးပွားရေးကော်ပိုရေးရှင်းတို့နှင့်ချက်ချင်းရပ်ဆိုင်းသင့်သည်။

စစ်ရာဇ ၀ တ်မှုနှင့်လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုအတွက်တာ ၀ န်ယူသောဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နှင့်အခြားစစ်အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင်များသည်နိုင်ငံတကာတရားမျှတမှုနှင့်ရင်ဆိုင်သင့်သည်။

လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းကျောက်တိုင်၊ သစ္စာ အဓိဋ္ဌာန်

“ဤသမ္မတနိုင်ငံသစ်ကြီးကို တည်ဆောက်ရာ၌ ခေါင်းဆောင်တွေ သစ္စာဖောက်လျှင်၊ ခြေလှမ်းမှား လျှင် ယနေ့စိုက်ထူတဲ့ ဤလွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းကျောက်တိုင်ကြီးသည် သစ္စာဖောက်နေသော ခေါင်းဆောင်များကိုလည်းကောင်း၊ ခြေလှမ်းမှားနေသော ခေါင်းဆောင်များကိုလည်းကောင်း အချိန်မီ သတိပေးနိုင်သည် ဖြစ်ပါစေသတည်း။” 

“ ဤသမ္မတနိုင်ငံသစ်ကြီးကို တည်ဆောက်ရာ၌ ပြည်သူလူထုကြီးသည် မိမိထမ်းဆောင်ရမည့် တာ၀န်များကို ပျက်ကွက်လျှင်၊ ဝါးအစည်းပြေသကဲ့သို့ ပြေတော့မည်ဆိုလျှင် ယနေ့စိုက်ထူတဲ့ ဤလွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းကျောက်တိုင်ကြီးသည် တာ၀န်ပျက်ကွက်သော ပြည်သူလူထုကြီး ကို လည်းကောင်း၊ ဝါးအစည်းပြေသကဲ့သို့ ပြေတော့မည်ဖြစ်သော ပြည်သူလူထုကြီးကို လည်းကောင်း ၊ အချိန်မီ သတိပေးနိုင်သည် ဖြစ်ပါစေသတည်း။”

“ဤသမ္မတနိုင်ငံသစ်ကြီးကို တည်ဆောက်ရာ၌ ဖျက်လိုဖျက်ဆီးလုပ်လိုသော ပြည်တွင်းပြည်ပ ရန်သူများ ပေါ်ပေါက်လာလျှင် ယနေ့ စိုက်ထူတဲ့ ဤလွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းကျောက်တိုင် ကြီး သည် ထိုရန်သူများကို အပြီးတိုင်ချေမှုန်းနိုင်သည်အထိ ဇာတိသွေး ဇာတိမာန် တစ်ခဲနက် တက်ကြွ လာအောင် ပြည်သူလူထုကြီးတစ်ရပ်လုံးအား အချိန်မီစွမ်းဆောင်ပေးနိုင်သည် ဖြစ်ပါစေသတည်း။”

( ၀န်ကြီးချုပ် ဦးနု၊ ၁၉ ၄၈  ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့ ၊ လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းကျောက်တိုင် အုတ်မြစ်ချမိန့်ခွန်း အဆုံးသတ် ဆုတောင်းစကား)

“ရရှိပြီးသော အမျိုးသားညီညွတ်ရေးကို ကျောက်စိုင်ကျောက်ခဲကဲ့သို့ ခိုင်မြဲအောင် ထိန်းသိမ်းမည်။ငါတို့နိုင်ငံသားဟူသရွေ့ကို ကြီးငယ်နီးဝေးမခြား တသွေးတသားတည်း ပြု၍၊ နည်း များ နိမ့်မြင့် မရှိစေရ ညီတူညီမျှ ပြုမည်။”

 ( လွတ်လပ်ရေးမော်ကွန်းကျောက်တိုင်၊ သစ္စာ အဓိဋ္ဌာန် ကိုးချက်မှ )


#Myanmardemocracy
#Humanrights 
#Freeourleader 
#FreeAungSanSuKyi 
#RejectMilitaryCoup

Myanmar has gone dark.

Dear World,

Myanmar has gone dark.

Just 6 days after Myanmar military has seized control of the country in a coup and detaining the country's leader Aung San Suu Kyi and the democratically-elected leaders while making up charges to hold them, Myanmar has now gone dark. First, the military stopped the use of Facebook where Myanmar civilians have been sharing news and Civil Disobediemce Campaigns. Now, the military has completely shut down the internet, cutting off the country from the rest of the world. 

We cannot connect each other.

Civil disobedience campaigns have spreaded across the country, with health professionals being at the forefront of it. Myanmar civilians are fighting peacefully for the end to military dictatorship once and for all. We are all fighting peacefully for democracy.

The pans and pots bearing campaign is still going on every night at 8 pm to show rejection to the coup. In Myanmar tradition, pots and pans are banged to drive evil from your home. 

May the World know that we are resisting the coup and fighting back peacefully.

Please help Myanmar by calling your Govenrment and your representatives to take immediate and swift actions toward these military junta.

Photos credit - Original owners

#savemyanamar 
#rejectmilitarycoupmyanmar
#HearTheVoiceOfMyanmar

Thursday, February 4, 2021

Sunday, October 11, 2020




 ၁၉၈၈ မှာ မိခင်ကြီး ဒေါ်ခင်ကြည် နာမကျန်း ဖြစ်နေတာကို ပြုစုဖို့အတွက် မြန်မာပြည်ကို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ပြန်လာတဲ့ အချိန်မှာ...

၁၅ နှစ်အရွယ် သားကြီး မြင့်ဆန်းအောင် (အလက်ဇန္ဒား) နဲ့ ၁၁ နှစ်သားပဲ ရှိသေးတဲ့ သားငယ်လေး ထိန်လင်း (ကင်မ်) တို့ ကလေးငယ် နှစ်ဦးဟာ...
အဘွားဖြစ်သူကို ပြုစုဖို့ သွားတဲ့ သူတို့ အမေနဲ့ အဲဒီအချိန်က စပြီး ရှင်ကွဲကွဲသွားရပြီ ဆိုတာကို ဘယ်လိုလုပ်ပြီး ကြိုသိနိုင်ခဲ့ပါ့မလဲ။
အဖေ့သွေး အဖေ့သတ္တိ အဖေ့ဗီဇ အပြည့်ပါတဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ ၈၈၈၈ အရေးတော်ပုံကြီးနဲ့ တိုက်တိုက်ဆိုင်ဆိုင် ကြုံရတဲ့အခါ...
သမိုင်းက သူ့ပခုံးပေါ် တင်ပေးလိုက်တဲ့ တာဝန်ဖြစ်တဲ့ ဒီချုပ်ပါတီရဲ့ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးအဖြစ် ခေတ်ဝန်ကို ထမ်း၊ ခေတ်လမ်းကို လျှောက်ခဲ့ရာမှာ...
အာဏာရှင်တွေရဲ့ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ပထမဆုံးအကြိမ် ခံခဲ့ရတဲ့ ၁၉၈၉ ကနေ နောက်ဆုံး ပြန်လွတ်လာတဲ့ ၂၀၁၀ ဆိုတဲ့ ၂၁ နှစ်တာ ကာလအတွင်းမှာ ၁၅ နှစ်လောက် နေအိမ် အကျယ်ချုပ်တွေ အကြိမ်ကြိမ် ကျခံခဲ့ရတဲ့အတွက်...
သားနှစ်ယောက်ဟာ မိခင်ဖြစ်သူနဲ့ ရှင်ကွဲကွဲရတဲ့ အဖြစ်ကို ရောက်ရရုံသာမက
ခင်ပွန်းသည်ဟာလည်း ဇနီးဖြစ်သူနဲ့ သေကွဲကွဲရပါတော့တယ်။

စုတ်ပြတ်သွားသော အနာဂတ်



----------------------------
“ဒေါင် ... ဒေါင် ... ဒေါင်”
ကင်းသံချောင်းသံက ဆူညံစွာထွက်ပေါ်လာသည်။ သုံးချက်ဆိုလျှင် ကွင်းထဲတွင် လူစုခိုင်းခြင်း ဖြစ်သည်။ အားလုံးစုံသည့်အခါ ဘိုးမူက မတ်တတ်ထလိုက်ပြီး
“မနက်ဖြန် ... ကလေးတွေကို ကျောင်းလွှတ်ကြပါ” ဟုပြောလိုက်သည်။
“ဘယ်သူက စာသင်ပေးမှာလဲ ဘိုးမူ”
“ရွှေဘ သမီးလေး ရွာပြန်ရောက်နေတယ် ... သူက စာသင်ပေးမယ်တဲ့”
“စာအုပ်တွေ မရှိတော့ဘူး”
“မပူနဲ့ ရွှေဘသမီးလေးက မြို့ကနေ စာအုပ်တွေ ခဲတံတွေ အားလုံး ယူလာတယ်”
နောက်တစ်နေ့တွင် ကလေးတွေ ကျောင်းသွားတက်ကြသည်။ ကလေးတွေပျော်နေကြသည်။ သူတို့ တောင်ကုန်း ပေါ်က ကျောင်းလေးကို မရောက်သည်မှာကြာပြီ။ ဆရာကလည်းမရှိ၊ ကျောင်းကလည်း ပျက်နေပြီ။
“မိသေး ... ဆရာမလေးက ချောလား မသိဘူး”
“မြို့ကလာတော့ ချောမှာပေါ့”
“အို ... စာသင်ဖို့ပဲ အရေးကြီးတာ ချောဖို့ မလိုပါဘူး”
“အေးဟယ် ... ငါ စာတွေတောင် မေ့ကုန်ပြီ ... အလီတွေ မရတော့ဘူး ... ဆရာမလေးက စာမေးမှာလား”
“အရေးကြီးတာ စာအုပ်နဲ့ ခဲတံ”
“စာသင်ရတော့မယ် ... ပျော်လိုက်တာ”

ဗိုက်တာမင် D



 ဗိုက်တာမင် D အနှစ်ချုပ် ( Vitamin D Summary )

နေရောင်ခံလိုက်တဲ့အခါ အရေပြားက ဗိုက်တာမင် D ထုတ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်အရိပ်က ကိုယ့်အရပ်ထက်တိုနေချိန်မှာ နေရောင်ခံဆေး မလိမ်းပဲ အရေပြားကို နေရောင်နဲ့ တိုက်ရိုက်ထိတွေ့မှ ဗိုက်တာမင် D လုံလောက်အောင်ရမည်လို့ ဗိုက်တာမင် D ကောင်စီက ပြောပါတယ်။ ဗိုက်တာမင် D ကို လူတွေရဲ့ အဆီဆဲလ်တွေထဲမှာ သိုလှောင်ထားနိုင်ပါတယ်။
1. ဗိုက်တာမင် D နှင့် ပါရာသိုင်းရွိုက်ဟိုမုန်း (parathyroid hormone) က ထိန်းသိမ်းပေးပြီး အရိုးကျန်းမာရေးကို အကျိုးပြုပါတယ်။
2. COVID -19 အပါအဝင် ဗိုင်းရပ်ပိုးခွံရှိတဲ့ enveloped ဗိုင်းရပ်ကူးစက်မှု ကာကွယ်ကုသမှုအပေါ် ဗိုက်တာမင် D က အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိတယ်ရေးပါတယ်။
3. ဗိုက်တာမင် D ရဲ့ immune modulatory effect ကြောင့် အော်တိုအင်မြူးသိုင်းရွိုက်ရောဂါတွေကို ရောဂါသက်သာစေတယ်လို့ Izabella Wentz PharmD ရဲ့ Hashimoto's Thyroiditis စာအုပ်မှာ ရေးပါတယ်။

ရိုးသွားစွာယှဉ်ပြိုင်ပါ

 မြန်မာပြည်မှာ...

လူတစ်ဦးတည်းက ဆုံးဖြတ်တာ မကောင်းဘူးလို့ ဝေဖန်နေသူဟာ
သူတစ်ဦးတည်းက အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးကို တစ်သွေး တစ်သံ တစ်မိန့် ချုပ်ကိုင်ထားတဲ့အပြင် အမတ် ၂၅ % နဲ့ ဝန်ကြီး ၃ ပါးကိုပါ ခေါင်းခေါက်ရွေး ကြိုးဆွဲနေသူပဲ။
💀
မြန်မာပြည်မှာ...
ပြည်သူကို အနှိပ်စက်ဆုံး ကောင်တွေဟာ
ပြည်သူကို ကာကွယ်ပေးနေတယ်ဆိုတဲ့ ကောင်တွေပဲ။
💀
မြန်မာပြည်မှာ...
လာဘ်အစားဆုံး ကောင်တွေဟာ
"လာဘ်ပေး ရန်မလို လိုင်းကြေးမျို" နေတဲ့ ကောင်တွေပဲ။
💀
မြန်မာပြည်မှာ...
ဥပဒေကို လက်တစ်လုံးခြား အလုပ်ဆုံး ကောင်တွေဟာ
ဥပဒေကို အသက်သွင်းပေးရမယ့် တာဝန်ရှိတဲ့ ကောင်တွေပဲ။
💀
မြန်မာပြည်မှာ...
အခိုးဆုံး ကောင်တွေဟာ
ဖြူစင်သန့်ရှင်းမှုကို သစ္စာဆိုရဲတယ်ဆိုတဲ့ ကောင်တွေပဲ။
💀
မြန်မာပြည်မှာ...
အာဏာအမက်ဆုံး ကောင်တွေဟာ
ပါတီနိုင်ငံရေး မလုပ်၊ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးပဲ လုပ်တယ်ဆိုတဲ့ ကောင်တွေပဲ။
💀

နိုင်ငံရေးမှာ ပြည်သူအဓိကပါ




 ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ ၁၉၈၉ လောက်က စပြီး ၁၅ နှစ်လောက် အကျယ်ချုပ်ဘဝနဲ့ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရတယ်။ ထိန်းသိမ်းပြီး အေးအေးဆေးဆေး ထားတာ မဟုတ်ဘူး။ နိုင်ငံပိုင် သတင်းစာတွေ၊ ရုပ်မြင်သံကြားတွေကနေ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ကုလားမယား၊ မျိုးဖျက်မ၊ တိုင်းပြည်သစ္စာဖောက် ပုဆိန်ရိုး စတဲ့ ယုတ်ယုတ်မာမာ စွပ်စွဲချက်တွေကို နေ့စဉ် ဆောင်းပါးတွေ ကာတွန်းတွေနဲ့ အပုပ်ချ ထုတ်လွှင့်ဖေါ်ပြခဲ့တယ်။ နှစ်ပေါင်းများစွာပါပဲ။ ဒါပေမယ့် အမေစု ပါးစပ်က ဒါကို အရေးလုပ် ပြောဘူးတာ ကြားဖူးလား။

Friday, June 19, 2020

Collagen (ကော်လာဂျင်)

Collagen (ကော်လာဂျင်) ဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်မှာ အပေါများဆုံးတွေ့ရတဲ့ ပရိုတင်းဖြစ်ပြီး အရွတ်၊ အရွတ်တွဲ၊ အရေပြားနဲ့ ကြွက်သားအပါအဝင် ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းတော်တော်များများရဲ့ တွယ်ဆက်တစ်ရှူးတွေမှာ အဓိကပါဝင်နေတာဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေက –

(၁) အသားအရေ လှတယ်
ကော်လာဂျင်က အရေပြားမှာ အဓိကပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ပရိုတင်းဖြစ်လို့ အသားအရေတင်းရင်းစေပြီး ရေဓာတ်ကို ဖြည့်တင်းနိုင်စွမ်း ရှိပါတယ်။ အသက်အရွယ်ကြီးလာတာနဲ့အမျှ ခန္ဓာကိုယ်က ကော်လာဂျင်ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်း ကျဆင်းလာတယ်၊ ကြာလာတော့ အသားတွေခြောက်လာတယ်၊ အရေးအကြောင်းတွေ ဖြစ်လာတယ်လေ။ ကော်လာဂျင်ကို အသားအရေအတွက် သောက်တာက အများအားဖြင့် ရည်ရွယ်ချက်သုံးမျိုးရှိတယ် –

Wednesday, June 10, 2020

အရိုးပြုတ်ရည်



ကြက်ရိုးပြုတ်၊ ဝက်ရိုးပြုတ်၊ ဆိတ်ရိုးပြုတ်စတဲ့ အရိုးပြုတ်ရည်တွေမှာ သတ္ထုဓာတ်တွေ ၊ ဗိုက်တာမင်တွေ နှင့် အမိုင်နိုအက်ဆစ်တွေ ပါဝင်ပါတယ်။ အရိုးပြုတ်မှာ ကယ်ဆီယမ်ပါဝင်ပြီး နို့မတည့်တဲ့သူတွေ အရိုးသန်မာအောင်သောက်လို့ရပါတယ်။ အရိုးပြုတ်ရည်မှာပါတဲ့ ကယ်ဆီယမ် နှင့် အခြားသော သတ္ထုဓာတ်တွေက သွား နှင့် အရိုးကို သန်မာစေပါတယ်။ နှလုံး နှင့် ကြွက်သားကျန်းမာစေတယ်။အာရုံကြောကောင်းစေတယ်။ ဟိုမုန်းမျှတစေတယ်။ အရိုးပြုတ်ရည်မှာ glycine နှင့်  proline လို့ခေါ်တဲ့ အမိုင်နိုအက်ဆစ်တွေပါတယ်။ ဒီအမိုင်နိုအက်ဆစ်တွေက ကျန်းမာရေးအတွက် အတော်ကောင်းပါတယ်။ 

Friday, June 5, 2020

"ဆရာကြီး မင်းသုဝဏ်"

မင်းသုဝဏ် (၁၀ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၉၀၉ – ၁၅ ဩဂုတ် ၂၀၀၄) သည် မြန်မာနိုင်ငံသား စာရေးဆရာ၊ ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖြစ်ပြီး ခေတ်စမ်းစာပေကို ဦးဆောင်ခဲ့သူများအနက် တစ်ဦး ဖြစ်သည့်အပြင်၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ သမ္မတ ဦးထင်ကျော်၏ ဖခင်လည်း ဖြစ်သည်။

Thursday, June 4, 2020

Omega 3; 6; 9

Omega 3; 6; 9

အဆီဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်ပါတယ်။ လူတစ်ယောက်မှာ အဆီရာခိုင်နှုန်း ၁၅ နှင့် ၃၀ ကြားရှိပါတယ်။ အဆီက ဆဲလ်နရံတည်ဆောက်တဲ့ နေရာမှာပါဝင်ပါတယ်။ ကိုယ်ခန္ဓာရဲ့ 100 trillion သော ဆဲလ်တွေရဲ့ ဇီဝလုပ်ငန်းတွေမှာ အရည်အသွေးကောင်းတဲ့အဆီတွေလိုပါတယ်။ အဆီအရည်အသွေးကောင်းတာစားလေ၊ကိုယ်ခန္ဓာရဲ့ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်တွေကောင်းကောင်းဖြစ်လေပါ။ 

အရည်အသွေးကောင်းတဲ့ အဆီတွေ မစားဘူးဆိုလျှင် အရေပြားတွေ ခြောက်ပြီးယားလာမည်။အရေပြားတွေ အချပ်လိုက် မြွေအရေခွံလိုဖြစ်လာမည်။ လက်သည်းတွေ ပျော့ပြီး ကျွတ်ဆတ်လာမည်။ ကျိုးလွယ်သွားမည်။ နားဖာကြေးတွေ ခြောက်လာမည်။ လက်ရဲ့အနောက်ဘက်နဲ့ ရင်ဘက်တွေမှာ အဖုသေးသေးလေးတွေပေါက်မည်။ အရိုးအဆစ်တွေ လှုပ်ရှားရတာနာလာမည်။ 

အဆီကို ပြည့်ဝအဆီ နှင့် မပြည့်ဝအဆီ ဆိုပြီးခွဲခြားထားပါတယ်။ ပြည့်ဝအဆီက အခန်းအပူချိန်မှာ ခဲတတ်ပါတယ်။ မပြည့်ဝဆီက အခန်းအပူချိန်မှာ အရည်ဖြစ်ပြီး monounsaturated နှင့် polyunsaturated ဆိုပြီးခွဲပါတယ်။ ထောပတ်သီး နှင့် သံလွင်သီးတွေမှာ monounsaturated အဆီ ပါဝင်ပါတယ်။ Polyunsaturated အဆီတွေဖြစ်တဲ့ အိုမီဂါ 3 နဲ့ အိုမီဂါ-6 ကို ခန္ဓာကိုယ်က မထုတ်နိုင်တာကြောင့် “essential fatty acid " လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အိုမီဂါ -9 ကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်နိုင်ပါတယ်။

Omega- 3 

အိုမီဂါ 3 ကြွယ်ဝစွာပါတဲ့ အစားအစာတွေက မက်ကရာယ်ငါး၊ နှမ်းကြတ်စေ့ အဆီ၊ ဆာမွန်ငါး အဆီ၊ ဆာဒင်းငါး ၊ သစ်ကြားသီး၊ ချီးယားစေ့၊ တူနာငါး တွေဖြစ်ပါတယ်။ အိုမီဂါ 3 ကို  ALA, EPA နှင့် DHA  ခွဲပါတယ်။ ALA ဆိုတာ အပင်ရတဲ့ omega 3 ပါ။ EPA နှင့် DHA ကို တိရစ္ဆာန်မှ ရပါတယ်။  EPA က နှလုံးကျန်းမာရေး နှင့် ကိုယ်ခံအားကောင်းဖို့ အကူအညီပေးပြီး ရောင်ရမ်းခြင်းသက်သာစေပါတယ်။ DHA က မျက်လုံး နှင့် ဦးနှောက်အတွက်ကောင်းပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွမ်းကျင်သူတွေက EPA နှင့် DHA ရဖို့ ငါးအဆီကို စားဖို့ ပြောကြပါတယ်။ 

အိုမီဂါ 3 အဆီနဲ့ဆောက်တဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို a cool body (အေးမျှသော ကိုယ်ခန္ဓာ)ခေါ်ပြီး ရောင်ရမ်းခြင်း ဖြစ်ခဲပါတယ်။ အရည်အသွေးကောင်းတဲ့ အိုမီဂါ 3 အဆီစားပေးလျှင် ဦးနှောက်ကျန်းမာရေးအကျိုးပြုပါတယ်။ အိုမီဂါ-3 မှာ docosahexaenoic acid (DHA ) ပါဝင်ပါတယ်။ ဦးနှောက်က DHA ကို ဦးနှောက်ဆဲလ်တွေကြား ဆက်သွယ်ဖို့အတွက် အသုံးပြုပါတယ်။ ဒါကြောင့် အိုမီဂါ-3  ချို့တဲ့လာတဲ့အခါ စိတ်ဓာတ်ကျလာမည်။ စိတ်နှစ်ခွဖြစ်နိုင်တယ်။ စိတ်ကစဉ့်ကလျားဖြစ်နိုင်တယ်။

အိုမီဂါ-3 စာသုံးခြင်းက နှလုံးကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းပါတယ်။ ကိုလက်စထရော ကျဆင်းစေတယ်။ ကောင်းတဲ့အဆီ HDL ကို တိုးတက်စေတယ်။ နှလုံးသွေးကြောပိတ်တာ သက်သာစေတယ်။ အဆီပိုလည်း ကျစေပါတယ်။ အဆီမစားဘူး သို့မဟုတ် မကောင်းတဲ့အဆီစားလျှင် ဝလာပါလိမ့်မည်။ ဆဲလ်နံရံတွေကို အိုမီဂါ-3 ဆောက်တဲ့အခါ အင်ဆူလင်ကိုပိုကောင်းကောင်းသုံးနိုင်ပြီး သွေးတွင်း အချိုဓာတ်ကို ထိန်းပေးနိုင်ပါတယ်။ ဆဲလ်နံရံတွေကို အကောင်းဆုံးအဆီနဲ့ ဆောက်မည်ဆိုလျှင် တစ်နှစ်လောက်ကြာပါလိမ့်မည်။

အိုမီဂါ-3 ဖြည့်စွက်စာ ( ငါးကြီးဆီ ) ကို တစ်နေ့  နှစ်ကြိမ် 500 - 1,000 mg သောက်လို့ရပါတယ်။ ငါးကြီးဆီ ဖြည့်စွက်စာ နှင့် ပတ်သတ်လို့ ၂၀၁၅ လောက်တုန်းက နယူးဇီလန်ထုတ် ငါးကြီးဆီတွေကို report လုပ်တဲ့ စာတမ်းအချို့ထွက်ဖူးပါတယ်။ သူတို့ report လုပ်တာက ငါးကြီးဆီ ဖြည့်စွက်စာအချို့မှာ အိုမီဂါ 3 ပါဝင်မှုဟာ ဖော်ပြတဲ့ အညွှန်းထက် နည်းနေတယ်ဆိုတဲ့ အချက်ရယ်၊ Totox တန်ဖိုးများနေတယ်ဆိုတဲ့ အချက်ရယ် ပြောကြပါတယ်။

Totox ( The total oxidation value) ဆိုတာ နားလည်အောင်ပြောရလျှင် ငါးကြီးဆီတွေ oxidized ဖြစ်သွားနှုန်း ( ပျက်စီးသွားနှုန်း) ပါ။ ငါးကြီးဆီ ဖြည့်စွက်စာက oxidized ဖြစ်လွယ်ပါတယ်။Totox တန်ဖိုးများလျှင် ပျက်စီးသွားနှုန်းများလာပြီး အရည်အသွေးမကောင်းဘူးပြောလို့ရပါတယ်။ Totox တန်ဖိုးများတဲ့ products တွေကို သောက်လျှင် ဆိုးကျိုးရှိမရှိ ပြောဖို့အတွက်တော့ လေ့လာမှုတွေ လိုပါအုန်းမည်။ စာတန်းတွေအရတော့ Totox တန်ဖိုးမမြင့်အောင်( ပျက်စီးမှု မများအောင်) ငါးကြီးဆီ ဖြည့်စွက်စာကို ရေခဲသေတ္တာထည့်ထားလို့ရပါတယ်။

ငါး နှင့် ဓာတ်မတည့်တဲ့သူအနေနှင့် ငါးကြီးဆီသောက်မည်ဆိုလျှင် အရေပြားအထူးကုနှင့် စမ်းပြီးမှသောက်သင့်တယ်လို့ ACAAI  (the American College of Allergy, Asthma & Immunology ) က ညွှန်းဆိုပါတယ်။ ငါးကြီးဆီနှင့် ဓာတ်မတည့်တဲ့အခါ နှာစီးခြင်း၊ အသက်ရှုကြပ်ခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ယားယံခြင်း၊ အစက်ထွက်ခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်း၊ နှုတ်ခမ်း၊ လျှာ နှင့် မျက်နှာ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ လက်အပါအဝင် အခြားကိုယ်ခန္ဓာအစိတ်အပိုင်းများ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ ဗိုက်အောင့်ခြင်း၊ ဝမ်းသွားခြင်းတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အရမ်းဆိုးလာလျှင် လည်ပင်းဖောင်းလာခြင်း၊ လည်ချောင်းမှာ အကျိတ်ထွက်ခြင်း၊ အသက်ရှုရကြပ်ခြင်း၊ သတိမေ့သွားခြင်း ၊ သွေးပေါင်ကျခြင်း နှင့် ရှော့ခ်ရခြင်းတွေပါဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ငါးကြီးဆီ ဓာတ်မတည့်မှုဟာ သေစေနိုင်သည်အထိ ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုပါတယ်။ 

Omega-6 

အိုမီဂါ-6 ကြွယ်ဝစွာပါဝင်တဲ့ အစားအစာတွေက စပျစ်စေ့၊ နေကြာဆီ၊ ဘိန်းစေ့ အဆီ၊ ပြောင်းဖူး အဆီ၊ သစ်ကြားသီး အဆီ၊ ဝါဂွမ်းစေ့ အဆီ၊ ပဲပိစိပ်ဆီ၊ နှမ်းဆီ တွေဖြစ်ပါတယ်။ အိုမီဂါ 6 ကို LA နှင့် AA ဆိုပြီးခွဲပါတယ်။ အိုမီဂါ 6 ထဲက LA က ဦးနှောက် နှင့် ကြွက်သားဆဲလ်တွေကြီးထွားစေပါတယ်။ ဒါကြောင့် bodybuilding သမားတွေ ကြိုက်ကြပါတယ်။ 

အိုမီဂါ 6 နဲ့ ဆောက်တဲ့ ဆဲလ်နံရံက မာကျောပါတယ်။ ဆဲလ်နံရံမာလေ၊ဆဲလ်အလုပ်လုပ်ရတာ ခက်လေပါ။ ပျက်စီးရောင်ရမ်းဖို့လည်းလွယ်ပါတယ်။ အိုမီဂါ-3 အဆီနဲ့ ဆောက်ထားတဲ့ ဆဲလ်နံရံက ပျော့ပြောင်းပြီး ဇီဝကမ္မလုပ်ငန်းတွေလုပ်ဖို့ သင့်လျှော်ပါတယ်။ ဆဲလ်နံရံကောင်းကောင်းလိုချင်လျှင် အိုမီဂါ-3 နှင့် အိုမီဂါ 6 ကို မျှတအောင် စားဖို့လိုပါတယ်။ ရှေးခေတ်မှာ လူတွေက အိုမီဂါ 3 နှင့် အိုမီဂါ 6 ကို ပမာဏမျှတအောင် စားခဲ့လို့ ကျန်းမာကြတယ်လို့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေယုံကြည်ကြပါတယ်။ 

အိုမီဂါ 6 က ပေါလည်းပေါတယ်။ စျေးလည်းသက်သာပါတယ်။ အစားအစာတွေကို အရသာရှိစေပါတယ်။ ယနေ့ခေတ်အသင့်စား အစားအစာတွေမှာ အိုမီဂါ-6 ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အိုမီဂါ-6 ပိုစားဖြစ်ကြပြီး ကင်ဆာ နဲ့ နှလုံးရောဂါအဖြစ်များပါတယ်။ အိုမီဂါ 3 နှင့် အိုမီဂါ 6 ကို မျှတအောင်စားမည်ဆိုလျှင် နှလုံးရောဂါဖြစ်ဖို့ မလွယ်ဘူးရေးပါတယ်။

Omega-9 

အိုမီဂါ-9 ပါဝင်သော အစားအစာတွေက နေကြာ၊ ဟေဇယ်သီး၊ ပဲပိစပ်ဆီ၊ သံလွင်ဆီ၊ ထောပတ်တွေပါ။ အိုမီဂါ-9 ကို သင့်တင့်စွာ စားသုံးလျှင် နှလုံး၊ ဦးနှောက် နှင့် ကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုပါတယ်။ နှလုံးရောဂါဖြစ်ပွားမှု နဲ့ လေဖြတ်ခြင်းကို လျော့ချပေးပါတယ်။ စွမ်းအင် မြင့်မားစေတယ်။ဒေါသ ကိုလျော့ချပေးပါတယ်။စိတ်အခြေအနေ မြင့်တက်စေတယ်။ အေဇိုင်းမားရောဂါအတွက် အသုံးဝင်ပါတယ်။ 

အိုမီဂါ-9 ကြွယ်ဝစွာပါတဲ့ မုန့်ညင်းဆီကို အစားအစာထဲထည့်စားခြင်းက ကျန်းမာရေး နဲ့ သင့်မသင့် ငြင်းခုန်နေရဆဲပါ။ Fox news က ထုတ်ပြန်တာက အိုမီဂါ 9 များတဲ့ မုန့်ညင်းဆီက သူ့မှာပါတဲ့ erucic acid ကြောင့် အမေရိကန်မှာ ရောင်းခွင့်ပိတ်ထားတယ်ဆိုပါတယ်။ စတိုးဆိုင်အများစုမှာတော့ မုန့်ညင်းဆီကို နှိပ်နှယ်ဆီ အတွက်ရောင်းချနေဆဲပါ။ စားဖိုမှူးအချို့က မုန့်ညင်းဆီကို သုံးနေဆဲမို့ မုန့်ညင်းဆီ စားတော့မယ်ဆိုလျှင် ဆရာဝန်နဲ့ ဆွေးနွေးသင့်တယ်ဆိုပါတယ်။

ဒေါက်တာဖြိုးမောင်မောင် ( ဆေး -၂)

REFRENCES

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4300506/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3395543/
https://acaai.org/resources/connect/ask-allergist/fish-allergies-and-omega-3-supplements
https://www.ingentaconnect.com/content/ocean/aap/2008/00000029/00000005/art00014

Tuesday, May 26, 2020

Mushrooms ( ဆေးဘက်ဝင်မှိုများ)








မှိုပင်မှာ ဘက်တီးရီယား နှင့် ဗိုင်းရပ်စ်ကို တိုက်ပေးနိုင်တဲ့ သဘာဝစွမ်းအင် အမြောက်အများရှိပါတယ်။
ဆေးဘက်ဝင် မှိုတွေကို စားပေးခြင်းဖြင့် ပရိုဘိုင်အိုတစ်တွေအတွက် အစားအစာကို ပေးပါတယ်။ ကိုယ်တွင်းဇီဝပိုး အသိုက်အမြုံကို မျှတစေတယ်။ စိတ်ဖိစီးမှုကြောင့် ထွက်လာသော ဟိုမုန်းပမာဏကို မျှတစေတယ်။ ဓာတုဆေးများ နှင့် သတ္ထုအဆိပ်များကို ဖယ်ရှားသန့်စင်ပေးတယ်။ ဗိုင်းရပ်စ် နှင့် candida မှိုရောဂါမှ ကာကွယ်ပေးတယ်။ ခုခံအားစနစ်ကို ထိရောက်စွာတိုးတက်စေတယ်။ အော်တိုအင်မြူးရောဂါများတွင် ရောဂါဖြစ်စေသော ဆိုးသွမ်းသည့် ကိုယ်ခံအားအစိတ်အပိုင်းကို ဟန့်တားပြုပြင်ပေးတယ်။ အကျိတ် နှင့် ကင်ဆာဆဲလ်များကို ပျက်စီးစေတယ်လို့ Dr. Josh Axe က Eat Dirt စာအုပ်မှာ ရေးပါတယ်။

Saturday, May 23, 2020

Collagen ( ကော်လဂျင်)



Collagen ( ကော်လဂျင်) ဆိုတာ တည်ဆောက်ရန်အသုံးပြုတဲ့ ပရိုတိန်း ( structural protein ) ဖြစ်ပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ သုံးပုံတစ်ပုံသော ပရိုတိန်းတွေက ကော်လဂျင် တွေဖြစ်ပါတယ်။ အရိုး၊အရေပြား၊ကြွက်သား၊သွေးကြော နှင့် အစာခြေအဖွဲ့အစည်းတွေမှာတွေ့နိုင်ပါတယ်။ Animal kingdom မှာ ကော်လဂျင် အမျိုးအစား 28 မျိုးရှိတယ်လို့ဆိုပါတယ်။
အသက် 25 နှစ်ကျော်လာတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က ကော်လဂျင် ထုတ်လုပ်မှု လျော့နည်းလာပြီး အရေပြားတွန့်ခြင်း၊ အဆစ်အမြစ်နာကျင်ခြင်း၊ကြွက်သားနာကျင်ခြင်းတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုအချိန်ဆိုလျှင် ကော်လဂျင် ဖြည့်စွက်စာတွေ ( collagen supplement ) စသုံးသင့်တယ်လို့ရေးပါတယ်။ ကော်လဂျင် ဖြည့်စွက်စာတွေ ကို အရွယ်တင်နုပျိုဖို့အတွက်၊ အရိုးကျန်းမာရေးအတွက် ၊ အနာကျက်စေရန် နှင့် ကိုယ်အလေးချိန်လျော့ချဖို့ အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ မနက်စာ ကော်ဖီမှာဖြစ်ဖြစ်၊အသီးဖျော်ရည်မှာဖြစ်ဖြစ် ထည့်စားလို့ရပါတယ်။

Friday, May 22, 2020

နွားနို့



"" နွားတွေကို မြက်မကျွေးတော့ဘူး၊ ဆရာရေ "" ဒီစကားပြောသူက အနောက်နိုင်ငံက စိုက်ပျိုးရေခြံမှာ အလုပ်လုပ်ခဲ့တဲ့ မြန်မာလူမျိုးတစ်ဦး၊ သူအလုပ်လုပ်ခဲ့တဲ့ ခြံမှာ နွားတွေက ပြောင်းဖူးတွေကျွေးတယ်။ တစ်ခါတစ်ခါ နွားတွေကို ပေါင်မုန့်အကျန်တွေပါကျွေးတတ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။ နွားတွေက မြက်ကိုစားပါတယ်။ မြက်စားနွားနို့မှာ မြက်မစားရတဲ့နွားရဲ့နို့ထက် omega 3 ပိုမို ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ ဘိုးဘွားတွေလက်ထက်မှာ နို့သောက်ခြင်းဖြင့် ကျန်းမာသန်စွမ်းပြီး အနာရောဂါကင်းရှင်းကြတယ်လို့ အနောက်တိုင်း သဘာဝ ပညာရှင်တွေက ယူဆကြပါတယ်။ ဒါပြင် အနောက်နိုင်ငံတွေမှာ မြက်စားနွားတွေရဲ့နို့က ရောင်းကောင်းတယ်ဆိုပါတယ်။

မက်ဂနီဆီယမ် ( magnesium)



ကိုယ်ခန္ဓာရဲ့ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ် 350 မှာ မက်ဂနီဆီယမ်ပါဝင်ပါတယ်။မက်ဂနီဆီယမ် ရဲ့ အဓိကလုပ်ငန်းက အာရုံကြော၊ကြွက်သားလုပ်ငန်း၊နှလုံးနဲ့ အပူထိန်းသိမ်းခြင်းတွေဖြစ်ပါတယ်။ မက်ဂနီဆီယမ် က chlorophyll လို့ခေါ်တဲ့ စိမ်းရောင်ခြယ်ရဲ့ အလယ်မှာရှိပါတယ်။ ကိုက်လန်၊ ဟင်းနုနွယ်၊ ထောပတ်သီး၊ ဘယ်ရီသီး၊ အခွံမာသီး၊ ပန်းစိမ်း၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ ကညွတ်၊ဆော်မွန်ငါး၊တူနာငါး နှင့် Chlorella powder တွေမှာပါပါတယ်။
စိတ်ဖိစီးမှု နှင့် ဓာတုဆေးတွေကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာထဲက မက်ဂနီဆီယမ်ကိုလျော့နည်းသွားစေတယ် လို့ Dr. Dean က The Magnesium miracle စာအုပ်မှာ ရေးပါတယ်။ စိတ်ဖိစီးမှု ပြင်းထန်တဲ့အခါ ကိုယ်ထဲက adrenal glands ပိုအလုပ်လုပ်ရတာကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာထဲက မက်ဂနီဆီယမ်တွေ လျော့နည်းကုန်ပါတယ်။
သုံးလိုက်တဲ့ မက်ဂနီဆီယမ်ကို ပြန်မဖြည့်နိုင်လျှင် သွေးကြောတွေကျုံ့လာပြီး သွေးတိုးလာပါတယ်။ ဆရာဝန်က ဆီးဆေးပေးပြီး သွေးတိုးကျစေတဲ့အခါ ကိုယ်ခန္ဓာရဲ့ မက်ဂနီဆီယမ်တွေ ပိုနည်းသွားနိုင်ပါတယ်။ မက်ဂနီဆီယမ်လျော့နည်းခြင်းက ကိုလက်စထရောရဲ့ ဇီဝလုပ်ငန်းတွေ နှောက်ယှက်လိုက်ပြီး ကိုလက်စထရော မြင့်တက်သွားစေပါတယ်။

ပန်းသီးရှာလကာရည် ( Apple cider vinegar or ACV )



ပန်းသီးရှာလကာရည်ဆိုတာ မီးဖိုချောင်မှာ သုံးတဲ့ ဟင်းချက်ပစ္စည်းပါ။ အိမ်သုံးဆေးဝါးအနေနှင့်လည်း သုံးလို့ရပါတယ်။ ပန်းသီးရှာလကာရည်မှာ ပိုးသတ်နိုင်စွမ်းရည် ( antimicrobial) နှင့် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်စွမ်းရည် (antioxidant) ရှိပါတယ်။
ပန်းသီးရှာလကာရည်ရဲ့ အဓိက ပါဝင်ပစ္စည်းက acetic acid ဖြစ်ပါတယ်။ ပန်းသီးရှာလကာရည်မှာ 5–6% acetic acid ပါဝင်ပါတယ်။ အော်ဂဲနစ်ဖြစ်ပြီး မစစ်ယူရသေးတဲ့ ပန်းသီးရှာလကာရည်မှာ mother လို့ခေါ်တဲ့ ပစ္စည်းတစ်ခု ပါဝင်ပါတယ်။ ပန်းသီးရှာလကာရည်ရဲ့ mother မှာ ပရိုတိန်း၊အင်ဇိုင်း၊ နှင့် အကျိုးပြု ဘက်တီရီးယားအချို့ပါဝင်ပြီး နောက်ကျိတဲ့ အရည်ဖြစ်လာစေပါတယ်။ 

Monday, May 18, 2020

“ကမ္ဘာကြေသော်လည်း ဥဒါန်းမကျေနိုင် ”



၂၀၀၆ ခုနှစ်ကပါ။
အဲဒီတုန်းက ကျွန်တော် တောင်ကြီး TEO အဖြစ် တာ၀န်ထမ်း ဆောင်နေစဉ်ကပေါ့။ JICA က CCA ဆွေးနွေးပွဲ တက်ရောက်ဖို့ အတွက် ဂျပန်နိုင်ငံ Sandai(ဆန်းဒိုင်မြို့)ကို သွားဖို့ အရွေးခံရတယ်။ အခြေခံပညာက (၃)ယောက်၊ စီမံလေ့ကျင့်က(၄)ယောက်၊ပညာရေးသုတေသနက(၃)ယောက် စုစုပေါင်း (၁၀) ယောက် ပေါ့။ အဲဒီတုန်းက ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံကို စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့ အရေးယူဖို့ကိစ္စမှာ ဂျပန်နိုင်ငံက ပါ၀င်လက်မှတ်ရေးထိုးထားတဲ့ နိုင်ငံဖြစ်လို့ နိုင်ငံရေး အရ မကြည်မလင်ဖြစ်နေတဲ့ အချိန်ပေါ့။
ဂျပန် ကို မထွက်ခွါမီ နေပြည်တော် ပညာရေး၀န်ကြီးရုံးမှာ ၀န်ကြီးရဲ့ သြဝါဒ ခံယူရတယ်။ ၀န်ကြီးက ကျွန်တော်တို့ကို နိုင်ငံအတွက် ဘယ်လို လေ့လာ ခဲ့ရမယ်။ ဘယ်လိုဆွေးနွေးခဲ့ရမယ်။ဘာတွေ မမှားစေနဲ့။ဘာတွေ ရအောင်လေ့လာခဲ့၊ စသဖြင့်် မှာမယ်လို့ ကျွန်တော်တွေးထားတာ ။
ဒါပေမယ့် ၀န်ကြီးက ကျွန်တော်တွေးတာ ထက် ပိုမိုနက်နဲတဲ့ အမှာစကားကို သြဝါဒချွေတဲ့အခါကျတော့ ကျွန်တော်တို့ အားလုံး အံ့သြရ၊ မင်တက်မိရနဲ့ပေါ့။
၀န်ကြီးမှာတဲ့ သြဝါဒ စကားကတော့

Friday, April 24, 2020

ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုတာ


"ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုတာ ဘာသာမဟုတ်ဘူး....
ဟု ဆိုတဲ့...  လက်ဘနွန်နိုင်ငံသူ ခရီးသွား စာရေးဆရာမ... အီလင်း ယူဆွတ် ရဲ့ စာ"
( ဘာသာပြန် )

"ငါဘုရားရဲ့ တရားတွေကို တွေးကြံနိုင်စွမ်းရှိသူတွေပဲ သိနိုင်မယ်" — ဗုဒ္ဓ
ကျမက ဘာသာတရား ကိုင်းရှိုင်းလှတယ်မဟုတ်၊ ဗုဒ္ဓတရားကိုပဲ ကျင့်ကြံတယ်လို့ ပြောမိတိုင်း မေးခွန်းပေါင်းများစွာ ပြန်လာလေ့ရှိတယ်။

ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဗုဒ္ဓတရားကို ဘာသာ တရပ်လို့ အများက သတ်မှတ်ထားပေမယ့် ကျမအတွက်တော့ ဒီလို မဟုတ်ဘူး။ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဆိုရရင်၊ ဒီတရားအကြောင်းကို ဘာမှမသိခင်၊ ဒီ အတွေးအမြင်နဲ့ ထုံးထမ်းတွေကို အတွင်းကျကျ မလေ့လာမိခင်တော့ ကျမလည်း ဒီလိုပဲ ထင်ခဲ့တယ်။

ပထမဆုံးအနေနဲ့ "ဘာသာ" ဆိုတာကို အဓိပ္ပါယ် ဖွင့်ရရင် "ယုံကြည်၊ ကိုးကွယ်ရာ စနစ် တခု" နဲ့ "လူသာမာန် မဟုတ်၊ တန်ခိုးရှင် ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်မှု" ဆိုရမယ်။ အိန္ဒိယနဲ့ နီပေါကို ခရီးထွက်ပြီး အဲဒီက ဗုဒ္ဓကျောင်းကန်တွေကို လေ့လာကြည့်မိမှ ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုတာ ယုံကြည်မှုအပေါ်အခြေခံတဲ့ စနစ် မဟုတ်သလို တန်ခိုးရှင်အပေါ်မှီတဲ့ အဖွဲ့အစည်းလဲ မဟုတ်တာတွေ သတိပြုမိလာတယ်။

ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေအနေနဲ့ ဗုဒ္ဓကို တန်ခိုးရှင် အဖြစ် မသတ်မှတ်ပါဘူး။ သူတို့အတွက်တော့ ဗုဒ္ဓဟာ ကမ္ဘာပေါ်က တခြားသူတွေလိုပဲ လူသား တယောက်ပါပဲ။ ဒါပေမယ့်... သူဟာ ဒုက္ခတွေရဲ့ အကြောင်းရင်း အရှုပ်အထွေးကြီးကို ထုတ်ဖေါ် ရှင်းလင်းခဲ့ပြီး၊ အဲဒီ အရှုပ်အထွေးက လွတ်ရာ လွတ်ကြောင်းအတွက် တိကျသေချာတဲ့ လမ်းကို ပြခဲ့တယ်။